Azərbaycanın ixrac ilə məşğul olan istehsalçıları Manatın ucuzlaşmasının tərəfdarıdırlar. Onlar hesab edirlər ki, Dolların bir qədər bahalaşması qeyri-neft sektoru ixaracının artmasına dəstək olar.

Sahibkarlar bu barədə danışırlar, amma adlarının mətbuatda çəkilməsini istəmirlər.

Azərbaycanın iri şərəb istehsalçısı və ixracatçısının rəhbəri “Marja”ya bildirdi ki, son devalvasiyalar ixraca dəstək olub. Lakin 2017-ci ildən başlayaraq Dolların 1.70 manat səviyyəsində sabit qalması, rəqib ölkələrin milli valyutalarının isə “üzməsi”, Azərbaycan məhsulunu bahalı edir:

“2016-cı ildən əvvəl dollar bizdə ucuz idi və bu səbəbdən Azərbaycan məhsullarının xarici bazarlarda qiymətləri baha olurdu. Dolların bahalaşması ixracın artmasına müsbət təsir etdi. Dolların Manat qarşısında bir qədər də bahalaşması ixracımınz artmasına kömək ola bilər. Xarici bazarlarda bizə rəqib olan ölkələrin milli valyutaları Dollar qarşısında dəyər itirdiyindən, həmin ölkələrin məhsullarının rəqabət qabiliyyətləri artıb. Güclü yerli valyuta ixracatçılar üçün sərfəli deyil”.

Azərbaycanın iri mebel istehsalçısının rəhbəri də “Marja”ya bildirdi ki, Azərbaycan Manatının sabit qalması, qonşu ölkələrin milli valyutalarının isə ucuzlaşması həm Azərbaycan bazarına xarici mebellərin ucuz daxil olmasına səbəb olur, həm də ixracı sərfəsiz edir.

Qeyd edək ki, Azərbaycan Mərkəzi Bankı 2019-cu ildə və ortamüddətli dövrdə (3 il) Dollar/Manat məzənnəsinin sabit qalacağını bəyan edib. Mərkəzi Bankın sədri Elman Rüstəmov növbəti devalvasiyanın olacağı barədə iddialara münasibət bildirərək deyib ki, bu söz-söhbətlər qeyri-ciddidir.

İXRAC MİSSİYALARI, TƏŞVİQ, SƏRGİLƏRDƏ İŞTİRAK = 151 MİLYON DOLLARLIQ ARTIM

İxrac missiyalarına, xarici sərgilərdə iştiraka, ixrac təşviqinə, ticarət evlərinin açılmasına və digər dövlət dəstəklərinə baxmayaraq qeyri-neft məhsulları ixracı kəskin artmır. Əksinə, qeyri-neft məhsulları ixracının artım sürəti 2 dəfə aşağı düşüb.

Dövlət Gömrük Komitəsinin məlumatlarına görə, 2018-ci ildə ölkədən 1 milyard 689,2 milyon dollar dəyərində qeyri-neft məhsulları ixrac edilmişdir ki, bu da 2017-ci ilə nisbətən faktiki qiymətlərlə 9,8 faiz, real ifadədə isə 1,0 faiz çoxdur. Real ifadədə artımın cüzi olması ixrac olunan qeyri-neft məhsullarının miqdarının aşağı düşdüyünə işarədir.

2017-ci ildə 1 milyard 538,4 milyon dollar dəyərində qeyri-neft məhsulları ixrac edilmişdi ki, bu da 2016-cı ilə nisbətən faktiki qiymətlərlə 24,4 faiz, real ifadədə isə 22,2 faiz çox idi.

Qısası, 2017-ci illə müqayisədə 2018-ci ildə qeyri-neft məhsullarının ixracı pul ifadəsində cəmi 150,8 milyon dollar artıb.

2016-cı ildə qeyri-neft məhsullarının ixracı 2015-ci ilə nisbətən 16,4 faiz azalaraq 1 milyard 237,1 milyon dollar təşkil etmişdi.

Devalvasiyalardan sonra qeyri-neft məhsulları ixracının dəfələrlə artacağı ümid edilirdi. Bir ildə qeyri-neft məhsulları ixracının cəmi 150,8 milyon dollar artması qənaətbəxş deyil. Rəqəmlər göstərilir ki, həyata keçirilən tədbirlər hələlik effektli deyil. Ekspertlər hesab edirlər ki, markalaşma və qlobal brendlər ilə birgə istehsal olmadan böyük həcmlərdə ixraca nail olmaq çətin olacaqdır.